Dali-dali kong isinara ang picture diary at insiniksik sa ilalim ng aking kumot nang may kumatok sa pinto.
“Ma’am Sailor, pinapatawag po kayo. Nagmulat na si Madame Selda” Napatayo ako sa sinabi ni Ate Ria, gising na si Grandma. Tinungo naming dalawa ang kwarto kung nasaan ito.
When we entered the room, the medical staffs were already removing from the room all the apparatus that supported her frail body. Dali-dali akong lumapit nang matapos ang mga nurse at hinawakan ang kamay ni Grandma. Sunod sa akin ay si Mama at Papa na paiyak na dahil sa tuwa.
“Grandma? Kamusta po ang pakiramdam niyo” Marahil dahil sa nanghihina pang katawan, isang ngiti lamang ang kanyang isinagot sa akin at paghaplos sa aking mga kamay.
“She just woke up and gaining her strength from the long sleep she had, give her an hour and she’ll be able to talk” singit ng doctor na nagasikaso kay Grandma.
Tinignan ko ang Doktor, he’s wearing a white coat and black inside, partnered with light brown pants. He’s tall and he looks young also he’s not familiar. He’s not the doctor that my parents talked to earlier.
A new doctor? Nasaan ang isa? Napansin siguro ng doctor ang pagkalito sa aking mukha. Tumikhim siya saka nagsalita. “I’m Doctor Montenegro’s son, my father have something urgent at the moment so he left me with the tasks that needs to be done when Madame Selda wakes up.” Seryosong sambit nito. Ipinasok niya ang dalawang kamay sa loob ng kanyang coat at nagbigay ng isang tipid na ngiti. “Sorry for the late introduction”
Inilipat nito ang mga tingin sa aking magulang at sumensyas patungo sa pinto pagkatapos ay lumabas ito kasama sila mama at papa.Naiwan akong mag-isa sa loob ng kwarto waiting for Grandma to adjust to her current condition.
Naramdaman ko ang paghigpit ng kapit sa akin ni Grandma kaya naman inilipat ko dito ang aking tingin. “hmm, is there a problem Grandma? gusto mo po ba uminom ng tubig” alok ko dito habang pinagmamasdan ang kanyang mga mata.
Grandma’s eyes are out of life, tila bang pagod na pagod ito at gusto nang magpahinga. Hinaplos ko ang kanyang mga kamay sabay tayo at iniabot ang baso na may lamang tubig sa lamesang nasa gilid ng kanyang higaan.
“Drink this Grandma, your strength will be back. You’ll be okay, sabi ng doktor” Tinulungan ko siyang uminom habang iniingatan na huwag mabasa ang kanyang damit.
“We have a lot to catch up. Nandito na ako Grandma, sorry for being away for too long” Naluluhang sambit ko. Grandma has always been my favorite person ever since I was young. Madalas kaming magkasama nito noong ako’y bata pa dahil siya ang nagalaga sa akin due to my parents job.
She took care of me, told me a lot of stories, spoiled me, and played with me. She would always brag that I’m her favorite apo at every family reunion. Only that, our connection was cut off when my parents decided to take me back to manila and settle there for good when I was 11 years old.
At first, I wasn’t okay with it, I cried and begged my parents to let me live with Grandma but they did not approve as I need to study at school too.
Grandma’s mansion is a little isolated so I can’t stay here forever. She promised me, she would call me a lot but it did not last. As I got older, I got busier with school and we rarely talked to each other until the rarely becomes one call per year.
I did not expect that this year’s call would be about her worse condition. Kung alam ko lang sana ay hindi ko sinayang ang mga oras na iyon.
“S-sailor” isang mahinang boses ang tumawag sa akin. Boses ni Grandma, nahihirapan pa rin siya sa pagsasalita pero natawag niya ang pangalan ko.
“Sailor, my young little pirate” tuluyang bumuhos ang luha na kanina pang nagbabadyang bumuhos mula sa aking mga mata.
“I’m here.... Nandito po ako” Hinigpitan ko ang hawak sa kanyang mga kamay habang patuloy na bumubuhos ang aking mga luha.
“Grandma, please be fine. Kapag maayos na ang kondisyon mo we’ll go on an adventure together” Niyakap ko siya ng mahigpit
“Pangako ko yan”
———
Three days have already passed since Grandma was allowed to go out of her room.
I thought Grandma was already okay, until one afternoon, my mother told me that Grandma’s condition will not get better. She also signed the ‘DNR’(do not resuscitate) in case something bad happens to her. So in those three days, sinulit namin ang mga pagkakataon na meron kami.
We strolled outside the mansion. Ate good food, shared stories, and many memories that could last a lifetime.
Papalubog na ang araw nang mag-aya si Grandma na dalhin namin siya sa garden ng mansion.
Tulak ni Papa ang wheelchair kung nasaan nakaupo si grandma. Iniayos nito ang suot niyang cardigan at ang blanket na nakapatong sa kanyang mga hita. It’s the month of August kaya naman malamig ang simoy ng hangin.
“Ma, hindi ka ba nilalamig?” Narinig kong tanong ni Papa. These past few days my father was trying to be strong but I know any moment he could break down.
He kneeled in-front of Grandma and held her hand “Azaiah, anak, you have grown up to be a filial son. Alagaan mo ang pamilya mo parati and grow old together with your wife. Huwag mo siyang iiwan tulad ng pagiwan sa akin ng iyong Ama” Nanghihinang sambit ni Grandma.
Tumango si Papa bilang sagot. “Ang isang yon, masyadong maaga pa nung iniwan ako. Pero ngayon matatapos na ang paghihintay ko, ang paghihintay namin sa isa’t isa” My father teared up a little from Grandma’s speech.
Nagpatuloy na magsalita si Grandma “Hindi ko na yata mahihintay pa si Azaida” She’s referring to my auntie who live abroad. Her daughter, my father’s siblings.
“Ma, huwag mo naman sabihin yan!” Mabilis na hindi sumangayon si papa sa sinabi ni Grandma “You.. you will wait for her, Ma. Baka magtampo yun, hindi ko alam paano siya susuyuin” I know my father is just saying this para patatagin ang kanyang loob, but he can’t deny the possibility that this may really be the last time.
After talking with my father, Grandma asked for me. Matagal na katahimikan ang namayani sa pagitan namin bago siya tuluyang nagsalita. “Sailor, I’m going on a journey” Mahinang sabi nito habang pinapanood ang unti-unting paglubog ng araw.
“C-can I come? I would love to go on a journey with you”
“No you can’t”
“Why? We’re always companions, aren’t we?” Nahihirapan kong bigkas. Pakiramdam ko unti unting nauubos ang lakas ko.
Is she saying goodbye to me?
“Grandma madaya ka” Pakiramdam ko may nakabaon na tinik sa aking lalamunan. Gusto kong pumalayaw ng iyak.
“Naalala mo ba ang sinabi ko sayo noon?” Tinignan niya ako sa aking mga mata at pinunasan ang luha na nasa aking pisnge.
“A person will somehow go on a journey that only them could go” Tumango ako sa kanyang sinabi. “I can’t take you with me. This time, It will be my journey alone”
Naramdaman ko ang paghina ng mga kapit niya sa akin.
Isang mahabang paghinto ang kanyang ginawa, na para bang kumukuha siya ng lakas para sabihin ang susunod na mga salita.
“Can.. can I go now?” Nanghihinang sambit nito.
Hindi ako sumagot. Gusto kong magwala, at umiyak ng malakas. Ang sakit sakit, she’s saying goodbye to me, and yet I wanted to be selfish. Ayaw ko siyang bitawan pero kailangan.
“Wi-will you be okay alone? are you going to be happy there?” Nauutal na sambit ko. Ayaw ko pang pakawalan si Grandma pero alam ko na hindi na niya kaya pa. Isang matamis na ngiti ang kanyang ipinakita habang nakatingin sa araw na nagpapaalam na.
Ayaw kong sabihin ang mga susunod na kataga pero ayaw ko rin na mahirapan si Grandma. If this will set her free, if it can make her happy then I will allow her in this journey.
“Then you can go now. Your companion will allow you. Please be happy in there Grandma” Tuluyang pumikit ang kanyang mga mata at humina ang kanyang paghinga.
Sabay sa tuluyang paglubog ng araw ay ang pagbitiw ng kanyang mga kamay sa akin.
Have a wonderful journey, my Grandma.