If there is one thing that I hate in school, 'yon ay ang exams.
Ayoko mag-exam. Nakakapagod mag-review. Tsaka, ito yung time na nakakaramdam ako ng urge to procrastinate eh. Nakakawalang gana magreview tapos pagdating sa exam, wala naman sa ni-review mo 'yung mga tanong eh.
Ewan ko, basta nakakatamad. Pero wala naman akong magagawa, hindi naman ako ang gumawa ng sistema ng edukasyon dito sa bansa. Siguro kung bibigyan ako ng pagkakataon, tatanggalin ko na lang ang exams at tataasan ang limit ng written works. Entrance exams, syempre hindi pwedeng tanggalin 'yan.
Ah basta, ayoko mag-exam. Kaso, kailangan eh.
"Anong oras ang exam mo, Yana?" Tumingin ako kay Mama. "Laro ka ng laro dyan. Umakyat ka na doon at malapit nang magsimula ang exam niyo, aba naman!"
"Eh. Tinatamad ako."
"Ay, mabuti. Lumayas ka na rin nang matuwa naman ako sa 'yo."
"Ito na, aakyat na."
Umakyat na ako sa kwarto ko at nahilata dahil may isang minuto pa naman bago magsimula ang exam namin. Mabilis lang naman ako magsagot ng exam. Pindot lang ako ng pindot habang nakatingin sa modules or sa presentations. Kung may essay, eh 'di may essay. Madali lang din naman 'yon gawin. Nandyan naman si Google.
Nang marinig ko na ang alarm, tumayo na agad ako at naupo sa upuan ko nang makapagsimula na ako mag-exam. Agad kong ni-preview sa iPad ang modules namin sa Personal Development.
Pagkatapos kong masagutan lahat, ni-submit ko na agad ang exam at nakitang may view results na button. 40/50 'yong nakalagay na score ko. May essay kasi sa pinakadulo ng exam which has 10 points. Subjective kaya medyo nag-aalangan ako kung tama ba ang sagot ko o hindi.
Since posted na lahat ng exam for today, pwede na kaming magtake agad-agad pagkatapos ng isang subject. Ang announcement kasi sa amin, kami na daw ang bahala kung anong oras kami magsasagot ng exam basta makakapagsubmit kami before the scheduled closing time of the forms.
Like, for example, ang closing time ng Personal Development exam ay 3 PM, which is two hours after 1 PM. We can take the exam by 2 PM or whatsoever basta makakapagsubmit kami by 3 PM. The next subject is Pre-Calculus. Now that I have remaining one and half hours before 3 PM, I can take the exam na sa Pre-Cal, basta hindi ako aabutin ng 5 PM.
Nakadepende kasi ang schedule namin sa kung anong shift ka. Dahil nasa afternoon shift ako, 1 PM ni-post ang tatlong exam namin for this day which are Per Dev, Pre-Cal, at Komu. Bukas naman, same time ng pagpost ng exam, Philo, Gen Math, Oral Comm, at PEH 1. Tapos sa last day, CPAR, Earth Science, at MIL.
Pagkatapos ko magtake sa Pre-Cal, ni-check ko muna lahat ng sagot ko dahil mahirap nang magkamali. Hindi na nga ako nagsolve, magkakamali pa ako 'di ba? Eh 'di parang useless ang paggamit ko ng online math solver no'n.
And lucky me, perfect ako sa Pre-Cal. Hindi naman na kailangan ng solution paper kaya safe na ako for this day. And now, magte-take na ako ng exam sa mahiwagang Komunikasyon, ang pinakamahirap na subject para sa akin.
Perfect score na naman ang Yana ninyo. 50 over 50. Walang essay kaya medyo madali 'yong exam. Palagi kasing nagpapa-essay teacher namin after ng classes. One hour lang siya magtuturo, tapos 'yong natitirang one hour, 'yon na 'yong time para magsagot ng activity.
At ngayon, magpapahinga na lang ako dahil natapos ko na lahat ng exam for this day. Siguro, after ko maglaro ng COD, maghahanda na lang ako ng hapunan, kakain tapos matutulog.
Lumabas na muna ako ng kwarto at kumatok sa pinto ng kwarto ni Mama. Nang hindi siya nagsalita, binuksan ko 'yong pinto at nakitang nagtuturo pa siya. "Excuse me for a while, students," salita niya pagkatingin sa akin. "Bakit?"
"Anong gusto mong hapunan, Ma?"
"Tapos ka na ba mag-exam?" Tumango ako. "Ikaw na bahala kung anong gusto mong lutuin. Kung kailangan mo ng pera, kumuha ka dyan sa wallet ko."
"Steak, Ma, gusto mo?"
"Ikaw nga bahala."
"Okie, steak!" Ngumisi ako. "Turo ka na ulit, Ma."
Nanlaki ang mga mata ni Mama at umambang kukuhanin ang tsinelas na suot niya. Dahan-dahan kong sinara ang pinto habang nakangisi at narinig ko siyang sumigaw.  "Yana, wag mong ubusin ang paminta!"
"Ayaw!"
Mas masarap ang steak kapag maraming paminta.
*****
Last week, na-stress kaming lahat sa exam namin sa Gen Math. Kalahati ng laman ng exam namin sa subject na 'yon, wala sa tinuro! Tapos ang dami pang error. Isa na doon 'yong wala sa choices 'yong tamang sagot. Nag-retake tuloy kami. Sa Gen Math lang naman kami na-stress, pero sa ibang subject, okay naman.
At ngayong week, second quarter na. Ang bilis ng panahon eh. Parang kahapon lang, introduce yourself ang inaatupag namin tapos ngayon, second quarter na. Card showing din ngayong araw, kaya naman kanina pa nasa kusina si Mama at naghahanda ng tanghalian. Na-survive ko na daw kasi ang first quarter kaya maghahanda daw siya.
About sa candidacy ko sa SC, ngayon na din ang election day. Last week kasi, after ng three-day examinations ay nagkaroon ng online debate. Pinagalitan pa nga ako ni Mama after ko magsalita kasi may mali daw sa sinabi ko, pero okay lang daw 'yon, may mali din naman kalaban ko.
I voted for myself earlier, syempre. Lahat ng candidates namin sa section, binoto ko na rin. Bukas pa ang labas ng results kaya medyo kakaba-kaba ako ngayon. At least, sure na 'yong 30 votes sa akin. I don't know if 'yong friends ko sa ibang section at ni Nico ay binoto ako.
Ang chismis pa nga sa akin ni Nico, 'yong kalaban ko daw na taga section 2, sinisiraan daw ako sa ibang estudyante. Wala na akong pake doon, insecure lang naman siya. Tsaka, sikat na ako sa univ dahil anak ako ni Professor Elysia Los Carlos, ang isa sa pinakamagaling na Chemistry professor.
"Anak, nagchat sa akin ang teacher mo."
"Kompleto outputs ko, Ma."
"Alam ko. 'Yong sa card, ise-send na daw sa iyo." Ah, okay. Akala ko kulang ako ng output na pinasa eh.
Saktong pagkabukas ko ng Messenger ay tumatawag si Papa kaya naman sinagot ko ang tawag niya sa iPad. "Papa!"
"Yana, anak, kumusta na?"
"Okay naman po ako, Pa."
"Ang nanay mo, maamo ba?"
"Siraulo ka talaga, Los Carlos." Nagtawanan kami ni Papa sa sinabi ni Mama. "Napatawag ka? May nahanap ka nang chicks dyan?"
"Ba't parang kating-kati kang palitan ako, Flores?" 'Pag nag-aasaran sila, normal lang sa kanila na tawagin ang isa't isa sa apelyido nila. Si Mama kasi ay Flores, at si Papa ay Los Carlos.
"Wala lang, nagtatanong lang naman ako."
"Sus, ewan ko sa 'yo. May gusto ka bang ipabili, anak?"
Umiling ako. "Wala naman, Pa. Kumusta po pala kayo dyan sa Australia?"
"Okay lang ako dito, anak. Sure ka, wala kang ipabibili?" Tumango ako. "Nagchat sa akin ang nanay mo kanina, card showing niyo daw ngayon?"
"Opo. Kaka-send lang po sa akin ni Sir Gonzales 'yong card ko."
Napapalakpak naman si Papa. "Hala, ano pang hinihintay mo? Open mo na 'yong file!"
Tumingin ako kay Mama at tumango siya. Pikit mata kong pinindot ang file at napasigaw naman si Mama. "Baka mana sa akin 'yan!" ani niya habang tinuturo ang card ko na nasa screen.
"Ulol, Flores, mana sa akin 'yang anak mo. Yana, send mo nga sa akin screenshot ng card mo."
"Opo, Pa, wait lang." Pagkatingin ko sa card ko, average ko agad ngayong quarter ang nakita ko. Although expected ko na mataas ang makukuha ko, hindi ganito kataas 'yong in-expect ko! "Sent na pa."
Nagsisigaw si Papa at pinakita sa mga kasama niya ang screenshot ng card ko. "Anak ko 'yan!"
Nagchat na agad ako kay Sir Gonzales.
Good morning po, Sir. Thank you
po sa grades!
Good morning din, Yana. Wag ka
mag-thank you sa akin, ikaw ang
gumawa ng sarili mong grades at
hindi kaming teachers niyo.
Pero, thank you pa rin po, Sir!
Okay, thank you din at
congratutions!
Pagkatingin ko sa gc namin, ni-send na din ni Sir ang quarterly rankings namin.
Sir Gonzales
Congratulations sa inyong lahat!
Ito na ang rankings niyo. Mamayang
1 PM ipo-post ang strand rankings at
year rankings. Ang mga estudyante
na may 90 and above na GWA ang
mailalagay sa dalawang rankings.
"Ma, Pa." Pareho silang napatingin sa akin. "Top 1 ako." At pareho na silang nagwala. Muntik pa ngang masunog ni Mama 'yung mushroom sauce na ginagawa niya.
Top 1 ako sa section namin dahil 98.90 ang GWA ko. May apat akong 100, dalawang 99, tatlong 98, at isang 97.
Kanya-kanya silang congrats sa akin sa gc. Nagsend na din si Sir ng certificates namin.
"Pa-print mo 'yang certificate mo, anak!"
"Opo, Pa."
Some may say, "Ang OA naman ng parents mo", but no, they're not overreacting. With students killing themselves all over the news as well as in social media because of the struggles in this new learning modality, isang achievement na ang hindi pagsuko kahit sobrang hirap.
Oo, privileged ako. May mabilis kaming internet connection, I have all the kinds of gadgets, my parents can provide me all the things I need and I want. Pero, if there is one thing na common sa aming mga estudyante, ito 'yong struggles sa pag-adjust sa bagong modality.
I respect those students na nagsasabing wala silang natututunan sa online classes kasi hindi naman lahat ng estudyante, may pribilehiyo sa buhay at mabilis na nakakapag-adapt sa sitwasyon. Kahit ako rin naman noong grade 10, umiiyak ako dahil 'yon 'yong time na naramdaman ko at na-realize ko ang dami ng pinagagawa sa amin sa school.
Pero, anong ginawa ng parents ko? Nag-file ng vacation leave sa trabaho si Papa ng dalawang buwan para alalayan ako, at si Mama bilang presidente ng PTA sa dati kong school, nagfile ng petition na baguhin ang sistema. Kasi, aware sila sa nangyayari at alam kong natatakot sila na gawin ko din 'yon once na hindi ko na talaga kayanin.
Lahat naman nahihirapan, hindi lang estudyante. Kaya sa panahon ngayon, ang pagkakaroon ng ganito kataas na grade, hindi lang isang simpleng achievement. It is more than an achievement.
"Tawagan mo na sila Alondra, at magsikainan na kayo dito. At ikaw, Los Carlos, ikalma mo ang pwet mo at magpahinga ka dyan."
"Copy that, Commander. Sige na, anak. Congratulations ulit! Wag kang susuko ah. Kapag may problema ka, sabihin mo agad sa akin."
"Roger that, Captain. Ingat po, Pa. See you!"
Si Papa na ang nagpatay ng tawag. Nagpaalam ako kay Mama at nagpunta kina Alon para papuntahin sa bahay. Tinawagan ko naman si Nico at Louis. Susunod na lang daw sila.
"Happy tayo ngayon ah, bigayan ng card?"
"Oo."
"Hulaan ko, top 1 ka ano?" Nang tumango ako, mas mabilis pa sa alas kwatro si Tita kung kumilos. "Ma, para kang baliw."
"Congratulations, Yana! Tara na sa bahay niyo."
Napailing na lang si Alon. "Nagwala din yan kanina pagkatingin niya sa card ko."
"Bakit?"
"Ayon, may 90 daw kasi."
"Hayaan mo na. At least, naka-survive na tayo."
Tumango siya pagkabukas ng gate. "Tawa muna bago ang isa pang round ng iyakan."
"True. 'Yong dalawa kaya, nagsabi na sa 'yo?"
"Laglag daw sa honor si Kin. Binagsak daw siya ng teacher niya sa Gen Math kasi daw um-absent kung kailan may quiz. Wala pa akong chismis kay Nico."
"Malalaman din naman natin mamaya. Pero, hoy, congrats."
"Gaga, congrats din. Pashare naman kahit isang brain cell lang."
Wala na akong pake kung privileged ako. Ang mahalaga, naka-survive ngayong quarter.